Agata Miałek
Świat się skończył. Nie z hukiem meteorytu, nie w ogniu wojny, ale cicho, pod naporem wirusa, który zabrał większość ludzi. Domy stoją puste. Drogi zarastają. Zwierzęta wracają tam, gdzie wcześniej było za dużo człowieka. I w tym krajobrazie, który aż prosi się o mrok, Erik J. Brown opowiada historię zaskakująco ciepłą.
To, co zostaje po końcu świata zaczyna się prosto. Andrew staje pod domem Jamie’ego. Jest ranny, głodny, wyczerpany. W świecie, w którym zdesperowany człowiek bywa groźniejszy niż jakakolwiek zaraza, taka sytuacja powinna skończyć się tragedią. A jednak kończy się czymś zupełnie innym. Zaufaniem. Ostrożnym, niepewnym, budowanym centymetr po centymetrze. I to właśnie zaufanie jest sercem tej powieści.
Brown nie pisze historii o walce z potworami. Tu nie ma mutantów, hord, widowiskowych bitew. Największym zagrożeniem jest samotność, brak informacji i inni ludzie, którzy również próbują przetrwać. Autor skupia się na podróży. Andrew i Jamie ruszają przez spustoszone Stany Zjednoczone w poszukiwaniu śladów cywilizacji. Po drodze mijają opustoszałe miasta, farmy, drogi, które straciły sens.
To powieść drogi w najczystszej postaci. I to w niej książka działa najlepiej. Relacja między chłopakami budowana jest powoli. Andrew jest bardziej zaprawiony w przetrwaniu, ostrzejszy, podszyty gniewem i sarkazmem. Jamie wydaje się bardziej naiwny, moralnie czysty, wierzący, że świat mimo wszystko może jeszcze coś zaoferować. Ich dynamika jest oparta na kontraście, ale nie przerysowanym. Nie są kalką schematu „twardziel i idealista”. Są po prostu dwoma nastolatkami, którzy próbują zrozumieć, co zrobić z uczuciami w świecie, który nie obiecuje jutra.
To nie jest brutalna postapokalipsa w duchu The Last of Us czy Drogi. To raczej historia o tym, że nawet po końcu świata ludzie wciąż chcą być dla siebie ważni. Trzeba jednak powiedzieć uczciwie, że nie wszystko tu działa równie mocno. Sam świat przedstawiony bywa zarysowany dość lekko. Wirus jest faktem, skutki są widoczne, ale geneza epidemii czy głębsze konsekwencje społeczne pozostają w tle. Dla czytelników oczekujących gęstej, realistycznej wizji rozpadu państwa może to być rozczarowujące.
Podobnie z poziomem zagrożenia. Andrew i Jamie mają szczęście. Czasem zbyt dużo szczęścia jak na dwóch nastolatków przemierzających kraj po apokalipsie. Pojawiają się niebezpieczne spotkania, są chwile napięcia, ale ton powieści pozostaje raczej łagodny. To bardziej opowieść o przetrwaniu emocjonalnym niż fizycznym.
Zakończenie także może podzielić czytelników. Po kulminacyjnym momencie historia jeszcze przez chwilę wygasa. Dla jednych będzie to potrzebne domknięcie, dla innych nieco przeciągnięte pożegnanie.
A jednak mimo tych zastrzeżeń książka ma w sobie coś, co trudno zignorować. Lekkość. Humor. Dialogi, które potrafią wywołać uśmiech w świecie, gdzie teoretycznie nie ma już miejsca na żarty. Brown pisze prostym, przystępnym językiem. Nie sili się na patos. Nie epatuje rozpaczą. Zamiast tego pokazuje, że nawet w ruinach można znaleźć coś, co daje sens.
Miłość w tej książce nie jest wielką deklaracją. Jest spojrzeniem, dotykiem, chwilą, w której ktoś wybiera zostać. To, co zostaje po końcu świata nie odkrywa Ameryki na nowo. Nie redefiniuje gatunku. Ale jest historią, którą czyta się szybko i z zaangażowaniem. To młodzieżowa postapokalipsa z sercem na dłoni. Momentami zbyt optymistyczna, czasem uproszczona, lecz szczera w tym, co chce powiedzieć.
