Gradory
Islander #01: Wygnanie bierze na warsztat wizję bliskiej przyszłości, która jest straszna właśnie dlatego, że brzmi znajomo. Europa rozpada się pod ciężarem katastrof, ludzie kłębią się w portach tranzytowych, a Islandia jawi się jako ostatni bezpieczny skrawek mapy. Tyle że bezpieczne miejsca nie są z gumy, a granice, gdy zaczynają pękać światy, potrafią stać się bronią. To komiks o migracji jako stanie permanentnym, o uchodźstwie jako nowej normie, o „azylu”, który zbyt łatwo zamienia się w mit.
Najciekawsze jest jednak to, że Férey i Rouge nie budują widowiskowej zagłady. Nie ma tu efektownej apokalipsy do podziwiania. Jest tłok, gniew, strach i chłód. Jest codzienność w trybie awaryjnym.
W Wygnaniu katastrofa nie ma jednej twarzy. To raczej suma pęknięć: środowiskowych, społecznych, politycznych. Komiks nie wykłada wszystkiego na stół, tylko każe składać realia z porozrzucanych elementów. Dla jednych to będzie minus, bo wejście w świat bywa gwałtowne. Dla mnie to działa. W takim świecie nikt nie ma pełnego obrazu sytuacji, wszyscy wiedzą tylko tyle, ile trzeba, żeby przetrwać kolejny dzień. W centrum tego chaosu pojawia się Líam, człowiek, który już stracił wszystko i próbuje jeszcze raz postawić stopę na stałym lądzie, tyle że ten stały ląd jest wyspą. I właśnie ta perspektywa, oddolna, nieheroiczna, prowadzona na wysokości człowieka w tłumie, sprawia, że album unika patosu.
Nawet gdy na szali pojawia się „ważna osoba” i potencjalny ratunek dla ludzkości, historia trzyma się przyziemności. Tu nie ratuje się świata w blasku reflektorów, tu próbuje się nie utonąć w kolejce do życia.
Najmocniej wybrzmiewa konflikt między tymi, którzy uciekają, a tymi, którzy mają jeszcze gdzie wrócić. Islandia jest tu obietnicą i twierdzą jednocześnie. Komiks świetnie rozumie mechanikę strachu: im mniej zasobów, tym bardziej rośnie potrzeba zamknięcia bramy. Azyl staje się przywilejem, a przywilej natychmiast rodzi przemoc. Widać też, jak szybko radykalizuje się język. Jak łatwo pojawia się logika selekcji: kogo wpuścić, kogo odesłać, kto „zasługuje”. I jak często za takimi decyzjami stoją nie wartości, tylko interesy, układy i cynizm. Ten komiks jest chłodny, ale nie obojętny. On nie moralizuje, tylko pokazuje, że moralność w czasach kryzysu bywa luksusem.
Corentin Rouge rysuje tak, jakby kadry miały za chwilę ruszyć. Jest w tym coś filmowego: szerokie ujęcia, dużo powietrza tam, gdzie trzeba, i klaustrofobia tam, gdzie tłum zaczyna oddychać jednym płucem. To wizualna narracja, która potrafi zastąpić dialogi, a tempo buduje samym montażem plansz. Surowość kreski świetnie pasuje do świata na krawędzi, a pejzaże Islandii, choć nie dominują, mają ciężar. To nie są pocztówki. To krajobraz, który wygląda jak obietnica, ale może okazać się pułapką.
Islander #01: Wygnanie to bardzo mocny start serii, bo łączy dwie rzeczy, które rzadko idą w parze: polityczną aktualność i thrillerową czytelność. To komiks intensywny, szybki, miejscami bezlitosny, a przy tym zaskakująco precyzyjny w tym, co chce powiedzieć. Apokalipsa nie przychodzi tu jako wielki wybuch. Przychodzi jako procedura, kolejka, odmowa i zamknięta brama.
Jeśli po Sangomie mieliście poczucie, że ten duet umie opowiadać o kraju w stanie wrzenia, to Wygnanie tylko to potwierdza, tyle że tym razem cały kontynent jest w stanie wrzenia. I wygląda na to, że najgorszy chaos dopiero czeka… właśnie na Islandii.
