Przez cztery tomy Jin próbował uciec przed ojcem, ale dopiero finał Bastarda pokazuje, że najtrudniejsza część tej ucieczki wcale nie dotyczy fizycznego oddalenia się od Dongsoo. Można zmienić dom, zdobyć przyjaciół, zakochać się i w końcu wypowiedzieć prawdę na głos, a mimo to nadal patrzeć na siebie oczami człowieka, który przez lata powtarzał, że jesteś tchórzem, wspólnikiem i potencjalnym potworem. Piąty tom rozgrywa właśnie ten ostatni etap przemocy. Dongsoo nie musi już wyłącznie kontrolować czynów syna, bo znacznie wcześniej zdołał wejść w jego pamięć, poczucie winy i sposób rozumienia samego siebie.
Wyznanie całej prawdy Kyun staje się dla Jina czymś więcej niż kolejnym etapem ich relacji. Chłopak po raz pierwszy przestaje dawkować własną historię i oddaje komuś możliwość osądzenia go bez ochronnych półprawd. Reakcja Kyun jest dlatego tak ważna: nie usuwa winy, nie mówi, że nic się nie stało, ale odmawia przyjęcia interpretacji narzuconej przez Dongsoo. Jin przez całe życie był przekonywany, że jego udział w zbrodniach definiuje go całkowicie. Kyun pokazuje mu coś znacznie trudniejszego do zaakceptowania, że człowiek może ponosić odpowiedzialność za własne czyny, a jednocześnie nie być tożsamy z rolą, do której został przymuszony. W tym miejscu Bastard wreszcie oddziela winę od tożsamości, a dla Jina to różnica niemal rewolucyjna.
Dongsoo reaguje na utratę kontroli dokładnie tak, jak można było się spodziewać po kimś, kto przez całą serię traktował innych jak elementy własnego układu. Jego działania stają się bardziej chaotyczne, ale nie oznacza to, że przestaje być groźny. Porywa Kyun i ponownie zmusza syna do wejścia w przestrzeń, gdzie wszystkie wcześniejsze manipulacje mogą zostać uruchomione jednocześnie. Finałowa konfrontacja nie jest więc zwykłym pojedynkiem ofiary z oprawcą. Dongsoo próbuje jeszcze raz opowiedzieć Jinowi jego własne życie, a odzyskiwane wspomnienia sprawiają, że chłopak zaczyna kwestionować nawet te fragmenty przeszłości, które uważał za pewne. To jeden z najmocniejszych zabiegów całej serii, bo nagle okazuje się, że narracja, którą czytelnik przyjął wraz z Jinem, również mogła zostać częściowo uformowana przez traumę.
Właśnie tutaj autorzy najskuteczniej wykorzystują motyw zawodnej pamięci. Jin nie był kłamcą, ale przez lata funkcjonował wewnątrz mechanizmu obronnego, który pozwalał mu przetrwać rzeczywistość zbyt bolesną, żeby ją przyjąć w całości. Odkrywane fragmenty przeszłości nie są więc tanią sztuczką mającą jedynie wywrócić fabułę na ostatnich stronach. Zmieniają znaczenie wcześniejszych wydarzeń i każą ponownie spojrzeć na relację ojca z synem. Najbardziej przerażające w Dongsoo okazuje się ostatecznie nie to, że zabijał, lecz że potrafił stworzyć Jinowi taką wersję własnego życia, w której chłopak nie wiedział już, gdzie kończy się pamięć, a zaczyna cudza interpretacja. To dlatego ostatni tom działa również jako finał historii o gaslightingu, manipulacji i długotrwałym psychicznym podporządkowaniu.
Dongsoo otrzymuje przy tym trochę więcej ludzkiego wymiaru, ale seria szczęśliwie nie myli tego z rozgrzeszeniem. Możemy zobaczyć jego motywacje, wcześniejsze decyzje i wypaczone próby ochrony najbliższych, jednak świadomość, że potrafił odczuwać przywiązanie, nie czyni go mniej odpowiedzialnym za to, co zrobił. To ważne, ponieważ Bastard przez długi czas przedstawiał go niemal jak demona żyjącego pod maską idealnego ojca. Finał pozwala dostrzec człowieka pod tą maską, ale nie po to, żeby go usprawiedliwić. Raczej żeby pokazać, że potworność nie wymaga całkowitego braku ludzkich uczuć. W pewnym sensie właśnie to jest bardziej niepokojące. Można kochać w sposób zdeformowany, można próbować chronić i jednocześnie niszczyć, można przywiązać się do drugiego człowieka i traktować go jak własność.
Nie wszystkie poboczne wątki otrzymują równie satysfakcjonujące zamknięcie. Manny przez większą część historii wnosił ciekawy kontrapunkt do Jina, ponieważ sam był człowiekiem ukształtowanym przez przemoc, gniew i poczucie krzywdy. Finał jego historii jest bardziej funkcjonalny niż emocjonalnie wyczerpujący, a relacja z Jinem nie dostaje tyle przestrzeni, ile mogłaby dostać po wcześniejszych konfliktach. Podobnie Kyun nadal momentami pozostaje zbyt idealnie dopasowana do roli osoby, która daje Jinowi powód do walki. Ich związek działa najlepiej wtedy, gdy jest fundamentem zaufania i normalności, gorzej zaś wtedy, gdy dialogi zaczynają zbliżać się do romantycznego uproszczenia. Nie niszczy to finału, ale przypomina o jednej z wcześniejszych słabości serii: psychologia Jina i Dongsoo jest znacznie bardziej skomplikowana niż część relacji budowanych wokół nich.
Youngchan Hwang bardzo dobrze wykorzystuje finał również wizualnie. Twarze Jina zmieniają się wraz z kolejnymi odkryciami, a przejście od strachu do świadomości zostaje rozegrane przede wszystkim mimiką, spojrzeniem i rytmem kadrów. Szczególne znaczenie ma również motyw obrazu Father and Son, który domyka relację ojca z synem w sposób bardziej symboliczny niż dosłowny. Seria od początku korzystała z ograniczonej, ponurej palety i ciężkich cieni, dlatego pojawienie się jaśniejszych, wręcz białych stron epilogu działa wyjątkowo dobrze. Nie jest to wyłącznie efekt estetyczny. Po całej historii duszonej ciemnością i brudem światła pojawia się wreszcie trochę więcej przestrzeni, jakby sam komiks pozwalał Jinowi po raz pierwszy oddychać.
Najważniejsze jednak, że zakończenie nie nagradza bohatera natychmiastowym szczęściem. Jin nie może po prostu wyjść z domu ojca i uznać, że wszystko zostało wymazane. Ponosi odpowiedzialność za własny udział w zbrodniach, musi skonfrontować się z konsekwencjami i dopiero później może próbować układać życie na nowo. Dzięki temu finał nie zamienia się w łatwą fantazję o tym, że miłość rozwiązuje traumę. Kyun daje mu wsparcie, ale nie wykonuje za niego całej pracy. Ostateczne zwycięstwo Jina nie polega na pokonaniu Dongsoo młotkiem ani na przechytrzeniu go, lecz na odebraniu mu prawa do dalszego definiowania własnej osoby. To właśnie dlatego Bastard kończy się znacznie lepiej, niż mogłaby sugerować jego początkowo dość prosta konstrukcja thrillera o synu seryjnego mordercy. Pięć tomów prowadziło do chwili, w której chłopak nie musi już pytać, czy jest taki jak jego ojciec. Może wreszcie odpowiedzieć za to, kim sam postanowi zostać.

